လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်မှုများကို ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်ပြီးနောက် မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို ပြန်လည်မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်း

Guelb er-Richat, Adrar ဒေသ၊ မော်ရီတေးနီးယား – ဖာတီမာ ရှိတ် မိုဟာမက် ဘူယာ (Fatima Cheikh Mohammad Bouya) သည် သူမ၏ မြက်မိုးတဲအတွင်းမှနေ၍ အပြင်ဘက်ရှိ ကျယ်ပြောလှသော ကျောက်ဆောင်ထူထပ်သည့် ရှုခင်းကို ငေးကြည့်နေသည်။ သူမသည် ညအိပ်တည်းခိုရန် လာရောက်မည့် ခရီးသွားဧည့်သည်များကို မျှော်လင့်နေခြင်းဖြစ်သည်။

အသက် ၄၉ နှစ်အရွယ်ရှိ သူမသည် အာဖရိက၏ အထင်ရှားဆုံး သဘာဝအမွေအနှစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် Richat Structure (ရစ်ရှတ် အဆောက်အအုံ) ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူဖြစ်ပြီး ၎င်းကို “အာဖရိက၏ မျက်လုံး” (Eye of Africa) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။

အချင်းအားဖြင့် ၄၀ ကီလိုမီတာ (၂၅ မိုင်) ခန့်ရှိသော ဧရာမ စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဍာန် Richat သည် မော်ရီတေးနီးယား၏ Adrar ကုန်းပြင်မြင့်ရှိ ကြမ်းတမ်းသော မြေပြင်တွင် တည်ရှိပြီး ဆာဟာရသဲကန္တာရ၏ အနောက်ဘက်စွန်းတွင် ရှိသည်။ ၎င်းကို ကောင်းကင်ဘုံမှသာ အပြည့်အဝ မြင်တွေ့နိုင်ပြီး ၎င်း၏ အမိုးခုံးပုံစံ ကွင်းဆက်များသည် ဧရာမမျက်လုံးတစ်လုံးနှင့် ဆင်တူနေသဖြင့် ထိုသို့ အမည်တွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒဏ္ဍာရီအချို့တွင် ၎င်းသည် ပျောက်ဆုံးသွားသော အတ္တလန္တိတ်မြို့တော်၏ တည်နေရာဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပြီး ခရီးသွားစွန့်စားသူများအတွက် ပိုမိုဆွဲဆောင်မှုရှိစေသည်။

ယနေ့တွင် ဘူယာသည် အုပ်စုလိုက်ရောက်ရှိလာပြီး နိုင်ငံခြားငွေကိုင်ဆောင်ထားသော ထိုခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန် မျှော်လင့်နေသည်။ သူမသည် Richat ပုံစံတူ ကျောက်တုံးငယ်များကို ရောင်းချခြင်း သို့မဟုတ် သဲကန္တာရကောင်းကင်အောက်တွင် တဲများငှားရမ်းပေးပြီး ညစာကျွေးမွေးခြင်းဖြင့် ဧည့်ခံလေ့ရှိသည်။

“ဒီဧရိယာတစ်ခုလုံးက ကျွန်မမိသားစုရဲ့ မြေပဲ” ဟု ဘူယာက သူမ၏ သဲကန္တာရစခန်းအတွင်းရှိ အရောင်မှိန်နေသော ကော်ဇောနီပေါ်တွင် ထိုင်ရင်း၊ သူမရှေ့တွင် ဖြန့်ထားသော မြေပုံကို လက်ညှိုးထိုးပြကာ Hassaniya အာရဗီစကားဖြင့် ဂုဏ်ယူစွာ ပြောကြားသည်။

သူမသည် မော်ရီတေးနီးယားနိုင်ငံ၏ လူသိနည်းသော ခရီးသွားနေရာအဖြစ် ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြန်လည်နိုးထလာမှုမှ အကျိုးအမြတ်ရရှိနေသည့် ဒေသခံရာပေါင်းများစွာထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။

၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် သဲကန္တာရဖြစ်သော ကျယ်ပြောလှသည့် နယ်မြေကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် မော်ရီတေးနီးယားသည် မြောက်အာဖရိကနှင့် အနောက်အာဖရိကတို့၏ လမ်းဆုံတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်း၏ ရှုခင်းများသည် ဆာဟာရနှင့် အတ္တလန္တိတ်ကမ်းရိုးတန်းကို ပေါင်းစပ်ထားပြီး ယဉ်ကျေးမှုများမှာလည်း ဒေသနှစ်ခုစလုံး၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ရောင်ပြန်ဟပ်နေသည်။

ယခင်က ခရီးသွား ၃၀,၀၀၀ ခန့်သည် နှစ်စဉ် ဤနေရာသို့ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ကြသော်လည်း နိုင်ငံ၏သမိုင်းတွင် အမှောင်မိုက်ဆုံးဖြစ်ရပ်တစ်ခုက ထိုစီးဆင်းမှုကို ရပ်တန့်သွားစေခဲ့သည်။

ယခုအခါ အစိုးရသည် စျေးကွက်မြှင့်တင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နေပြီး အောင်မြင်မှု အစပျိုးများကိုလည်း မြင်တွေ့နေရသည်။

“မော်ရီတေးနီးယားဟာ ခရီးသွားလောကမှာ အချိန်အခါကောင်းတစ်ခုကို ရောက်ရှိနေပါတယ်” ဟု Al Jazeera သို့ ပြောကြားရာတွင် The Times of London အတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ အကောင်းဆုံး ခရီးသွားနေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သူ ခရီးသွားကျွမ်းကျင်သူ Sean Connolly က ဆိုသည်။

Connolly သည် မော်ရီတေးနီးယားအကြောင်း ပထမဆုံး အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ခရီးသွားလမ်းညွှန်စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်သည်။ ခရီးသွားများအတွက် အဓိကဆွဲဆောင်မှုမှာ ၎င်း၏ လုံခြုံရေးဖြစ်သည်ဟု သူက ဆိုသည်။

“ဆာဟာရသဲကန္တာရကို လွတ်လပ်စွာနဲ့ လုံခြုံစွာ စူးစမ်းလေ့လာနိုင်တဲ့ နေရာစာရင်းထဲမှာ မော်ရီတေးနီးယားက ထိပ်ဆုံးမှာ ရှိနေဆဲပါ” ဟု Connolly က ပြောသည်။

မော်ရီတေးနီးယား၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းမှ အလယ်ပိုင်းကာလများတွင် ရွှေခေတ်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။

ထိုနှစ်များအတွင်း နိုဝင်ဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ရာသီဥတုအေးမြသည့်အချိန်များတွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ခရီးသွားအများအပြား လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ကြသည်။ များစွာသောသူတို့သည် ပါရီမှသည် ကြမ်းတမ်းသော သဲကန္တာရလမ်းကြောင်းအတိုင်း ဒါကာ (Dakar) အထိ ပြေးဆွဲသည့် Dakar Rally မော်တော်ကားပြိုင်ပွဲအတွက် လာရောက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် အလယ်ပိုင်းမှစ၍ အယ်လ်ဂျီးရီးယားအခြေစိုက် အယ်လ်ကိုင်ဒါ (AQIM) နှင့် Salafist Group for Preaching and Combat (GSPC) အပါအဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် မြို့တော် Nouakchott အပါအဝင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ နေရာများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်လာခဲ့သည်။

၂၀၀၇ ခုနှစ် ခရစ္စမတ်အကြိုနေ့တွင် AQIM တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် အနောက်ဘက်မြို့ Aleg အနီးတွင် ပြင်သစ်ခရီးသွား ၄ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ထိုတိုက်ခိုက်မှုသည် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကို တုန်လှုပ်သွားစေခဲ့သည်။ မိသားစုဝင်များဖြစ်ကြသည့် သားကောင်များသည် လမ်းဘေးတွင် ပျော်ပွဲစားထွက်နေစဉ် ပစ်သတ်ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။

သံသယရှိသူများကို နောက်ပိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအချိန်တွင် မော်ရီတေးနီးယားသည် ပြင်သစ်သံရုံးကို တိုက်ခိုက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုအပါအဝင် တိုက်ခိုက်မှုများစွာကို ခံစားခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်။

ခရီးသွားဝင်ရောက်မှု သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ Dakar Rally ပြိုင်ပွဲကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ အပြီးအပိုင် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်ခရီးသွားများကို Adrar ဒေသသို့ တိုက်ရိုက်ပို့ဆောင်ပေးသည့် လေကြောင်းခရီးစဉ်များလည်း ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည်။

တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရသည် လုံခြုံရေးယန္တရားကို အားဖြည့်ခဲ့သည်။ ထိပ်တန်းစစ်တပ်ယူနစ်များကို နယ်စပ်ဒေသများသို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး အများစုကို စစ်ဘက်ဆိုင်ရာဇုန်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အာဏာပိုင်များသည် အစွန်းရောက်ဝါဒကို ဆန့်ကျင်ဟောပြောရန် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များကို တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး စစ်သွေးကြွဟု သံသယရှိသူများကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် အကျဉ်းထောင်များတွင်လည်း ဟောပြောစေခဲ့သည်။ ကုရ်အာန်ကျောင်းများကို ပိုမိုတင်းကျပ်စွာ စောင့်ကြည့်ခဲ့ပြီး ပုံမှန်ပညာရေးလမ်းကြောင်းများကိုလည်း ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။

မကြာသေးမီကမူ ကျေးလက်ဒေသ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုကို လျှော့ချရေးကို အာရုံစိုက်လာခဲ့သည်။ တာဝန်ရှိသူများသည် လစဉ်ထောက်ပံ့ကြေးရရှိနိုင်သည့် ထိခိုက်လွယ်သော အိမ်ထောင်စုများ၏ လူမှုရေးမှတ်ပုံတင်စာရင်းကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး ရေ၊ လျှပ်စစ်၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ကျောင်းများနှင့် မိုဘိုင်းကွန်ရက်များကို ဝေးလံခေါင်ဖျားသော ဒေသများသို့ တဖြည်းဖြည်းချင်း တိုးချဲ့ပေးခဲ့သည်။

၂၀၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ခိုက်မှုသတင်းများ ထွက်ပေါ်ခြင်း မရှိတော့ပေ။

အာဏာပိုင်များနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကြား အလွတ်သဘော နားလည်မှုများရှိသည်ဟု ရံဖန်ရံခါ ပြောဆိုမှုများရှိသော်လည်း ၎င်းတို့ကို အတည်မပြုနိုင်သေးကြောင်း ဖလော်ရီဒါတက္ကသိုလ်မှ မော်ရီတေးနီးယား သုတေသီ Baba Adou က ပြောသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှစ၍ အိမ်နီးချင်း မာလီနိုင်ငံတွင် လုံခြုံရေး ယိုယွင်းလာမှုသည် အယ်လ်ကိုင်ဒါနှင့် ISIL (ISIS) နှင့် ဆက်နွှယ်သော အဖွဲ့များအတွက် အဆင်ပြေစေခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ မော်ရီတေးနီးယားမှ ထွက်ခွာသွားခြင်းအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့သည်ဟု သူက မှတ်ချက်ပြုသည်။

သို့သော် “မာလီအနီးရှိ နယ်စပ်ဒေသများသည် အကျိုးဆက်များ ဆက်လက်ခံစားရနိုင်ခြေ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်” ဟု ထိုနိုင်ငံ၏ အခြေအနေများ ပိုမိုဆိုးရွားလာသည်နှင့်အမျှ Adou က သတိပေးခဲ့သည်။

တာဝန်ရှိသူများသည် နိုင်ငံတကာ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ပါဝင်ရန်နှင့် နိုင်ငံခြား ခရီးသွားအေဂျင်စီများကို ဖိတ်ခေါ်ရန် အာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်နေသည်။

အစိုးရ၏ ကိန်းဂဏန်းများအရ ဗီဇာကြေးကို ယူရို ၁၂၀ မှ ၄၀ (ဒေါ်လာ ၁၃၉ မှ ၄၆) သို့ လျှော့ချလိုက်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကြားတွင် မော်ရီတေးနီးယားသို့ ခရီးသွားဝင်ရောက်မှု ၁၆၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ထိုရာသီတွင် ခရီးသွား ၄,၀၀၀ ခန့် လာရောက်ခဲ့သည်။

ကိုယ်ပိုင်ခရီးသွားအေဂျင်စီကို လုပ်ကိုင်နေသူ Alioune Cheikh က ယခုနှစ်တစ်ခုတည်းတွင်ပင် ခရီးသွား ၇,၀၀၀ ခန့် လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။

အရေအတွက်မှာ ယခင်နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက နည်းပါးနေသေးသော်လည်း လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးနေသည့် နိုင်ငံတစ်ခုတွင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် ဝင်ငွေရရှိရန် ပိုမိုအရေးပါသော အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ခရီးသွားနေရာများကြားရှိ သဲကန္တာရကို ဖြတ်သန်းသွားလာစဉ်တွင် ဤရှုခင်းသည် တစ်ချိန်က အန္တရာယ်ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုရသည်မှာ ယုံနိုင်ဖွယ်မရှိပေ။

မိုင်ပေါင်းများစွာအထိ ရွေ့လျားနေသော သဲခုံများသာ ကောင်းကင်ယံတွင် ကျယ်ပြန့်နေသည်။ ရံဖန်ရံခါတွင် ကုလားအုပ်ယာဉ်တန်းများ ဖြည်းညှင်းစွာ ဖြတ်သန်းသွားတတ်ပြီး ပိန်လှီသော လည်ပင်းရှည် ဆိတ်အုပ်များက သဲပြင်ပေါ်တွင် ရွေ့လျားနေကြသည်။

ဆိုရှယ်မီဒီယာတွင် Iron Ore Train (သံရိုင်းရထား) သည် မော်ရီတေးနီးယား၏ သဘာဝဆွဲဆောင်မှု၏ ဗိုင်းရပ်စ်သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၆၄၀ ကီလိုမီတာ (၄၀၀ မိုင်) ရှည်လျားသော ထိုလမ်းကြောင်းသည် ကုန်းတွင်းပိုင်းရှိ သတ္တုတွင်းမြို့ Zouerat နှင့် အတ္တလန္တိတ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ Nouadhibou အကြား နေ့စဉ် ပြေးဆွဲလျက်ရှိသည်။ စွန့်စားသူများသည် သဲကန္တာရကို ဖြတ်သန်းစဉ် ကုန်တင်တွဲများပေါ်တွင် တွယ်ကပ်စီးနင်းလေ့ရှိကြသည်။

သို့သော် ရထားအပြင် အခြားနေရာများသည်လည်း ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်လျက်ရှိပြီး အထူးသဖြင့် ချောက်ကမ်းပါးများနှင့် အိုအေစစ်များရှိရာ တောင်ထူထပ်သော Adrar ဒေသတွင် ဖြစ်သည်။

ရှေးဟောင်းမြို့ Ouadane ၏ အပျက်အစီးများတွင် ခရီးသွားများသည် ကျောက်တံခါးများကြားတွင် လမ်းလျှောက်ရင်း ရှေးယခင် ယဉ်ကျေးမှုများ၏ အကြွင်းအကျန်များကို ကြည့်ရှုကာ အံ့အားသင့်လျက်ရှိသည်။

“တကယ်တော့ ကျွန်မ ဘာမျှော်လင့်ချက်မှ မထားခဲ့ပါဘူး။ ဆီနီဂေါကို သွားချင်ခဲ့တာပါ၊ ဒါပေမဲ့ ဒါက အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံတစ်ခုပါပဲ” ဟု ဘယ်လ်ဂျီယံမှ လာရောက်လည်ပတ်သူ အသက် ၃၀ အရွယ် Martha Capa က မော်ရီတေးနီးယားတွင် သူမ၏ အချိန်များအကြောင်း Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် သူမသည် အခြေခံအဆောက်အအုံတွင် အားနည်းချက်အချို့ရှိနေသည်ကိုလည်း သတိပြုမိခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် အစောင့်များမရှိသလို လက်မှတ်ရုံးလည်း မရှိပေ။ လမ်းပြတစ်ဦးကသာ သူမ၏အဖွဲ့ကို အပျက်အစီးများကြားသို့ လမ်းပြပေးခဲ့သည်။

“မော်ရီတေးနီးယားက လှပပါတယ်။ ပေးစွမ်းနိုင်တာတွေ အများကြီးရှိပေမဲ့ ပိုပြီး ဂရုစိုက်ပေးရင် ပိုကောင်းမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ အချို့နေရာတွေကို ပိုပြီး ထိန်းသိမ်းပေးသင့်ပါတယ်” ဟု သူမက ဆိုသည်။

အီတလီရှိ သူမ၏ မိသားစု ခရီးသွားအေဂျင်စီကို ကူညီလုပ်ကိုင်ပေးနေသည့် အခြားခရီးသွားတစ်ဦးဖြစ်သူ အသက် ၄၄ နှစ်အရွယ် Mattheo Zuchelli က အခြားခရီးသွားများထံမှ အကြိမ်ကြိမ် ကြားသိရပြီးနောက် မော်ရီတေးနီးယားသို့ လာရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။ သို့သော် သူ၏ ဖောက်သည်အများစုသည် အိမ်နီးချင်း မော်ရိုကိုနိုင်ငံကဲ့သို့ ပိုမိုကောင်းမွန်သော သဲကန္တာရလမ်းများနှင့် အရည်အသွေးမြင့် တည်းခိုခန်းများကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြလိမ့်မည်ဟု သူက ထပ်လောင်းပြောသည်။

“အီတလီလူမျိုးတွေက သက်သောင့်သက်သာရှိမှုနဲ့ ဇိမ်ခံမှုကို နှစ်သက်ကြပါတယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။

ခရီးသွားကျွမ်းကျင်သူ Sean Connolly က မော်ရီတေးနီးယား၏ နေရာများသည် မူလအတိုင်းရှိနေခြင်းက ၎င်းတို့ကို ထူးခြားစေသည်ဟု ဆိုသည်။ မကြာသေးမီကအထိ မော်ရီတေးနီးယားလူမျိုးအများစုသည် လှည့်လည်သွားလာခြင်းနှင့် ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်ခြင်းတို့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ယဉ်ကျေးမှုကို ပုံဖော်ကာ လှည့်လည်သွားလာသူများ (Nomads) အဖြစ် နေထိုင်ခဲ့ကြကြောင်း သူက မှတ်ချက်ပြုသည်။

“လူတွေက သူတို့ရဲ့ တဲတွေကို သူတို့နဲ့အတူ ယူဆောင်သွားကြတယ်။ တဲမပါတဲ့ ခရီးသွားတစ်ယောက် ဖြတ်သွားရင် သူတို့က အမြဲတမ်း ဧည့်ခံကျွေးမွေးကြပါတယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။ “ဒီသဲကန္တာရ ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု စည်းမျဉ်းကြောင့် နိုင်ငံထဲမှာ ဇိမ်ခံဟိုတယ်တွေ မရှိသလောက် ဖြစ်ခဲ့တာပါ”

ယခုအခါ ၎င်းမှာ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာပြီဖြစ်သည်။ ဧပြီလတွင် ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာ ဟိုတယ်လုပ်ငန်းစုဖြစ်သည့် Sheraton သည် Nouakchott တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

Richat Structure သို့ ပြန်ရောက်သော် ဖာတီမာ ဘူယာသည် လာရောက်မည့် ဧည့်သည်များကို ဆက်လက်စောင့်ဆိုင်းနေသည်။

“ကျွန်မ ငယ်ငယ်ကတည်းက ဒီလုပ်ငန်းကို လုပ်ခဲ့တာပါ၊ ဒါပေမဲ့ လုံခြုံရေးပြဿနာတွေကြောင့် ရပ်နားခဲ့ရတယ်” ဟု သူမ၏ ဖခင်သည် ပြင်သစ်လူမျိုး စူးစမ်းလေ့လာသူ Theodore Monod ကို သူတို့စခန်းတွင် မည်သို့ ဧည့်ခံခဲ့သည်ကို ပြန်လည်ပြောပြရင်း သူမက ဆိုသည်။

လူဦးရေ ၅.၅ သန်းသာရှိသည့် မော်ရီတေးနီးယားသည် လူဦးရေ အလွန်နည်းပါးသဖြင့် ဘူယာတို့ကဲ့သို့ မိသားစုများသည် Richat ကဲ့သို့သော နေရာများပတ်လည်ရှိ ကျယ်ပြောလှသော မြေနေရာများကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်သည်။

ဘူယာက သူမသည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် လုပ်ငန်းကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ အရောင်မှိန်နေသော ကော်ဇောပေါ်တွင် ထိုင်ရင်း သူမသည် ဆိတ်နို့ချဉ်ဖျော်ရည် zrig ကို ပြင်ဆင်ပြီး ဂက်စ်မီးဖိုငယ်လေးပေါ်တွင် အချိုရည် ataya လက်ဖက်ရည်ကို ကျိုချက်နေသည်။

ခရီးသွားအရေအတွက် တဖြည်းဖြည်း တိုးလာသော်လည်း ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ရန်မှာ ခက်ခဲနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သူမက ဆိုသည်။ ယခင်က ခရီးသွားအေဂျင်စီများသည် ခရီးစဉ်များကို ပိုမိုစနစ်တကျ စီစဉ်ပေးခဲ့သော်လည်း ယနေ့တွင် ထိုစနစ်မှာ ပိုမိုလျော့ရဲပြီး ခန့်မှန်းရခက်ခဲလာသည်။

“ခရီးသွားတွေဆိုတာ အခုတော့ ကျွန်မတို့ လုယူရမယ့် ပစ္စည်းတွေလို ဖြစ်နေပြီ” ဟု သူမက ဆိုသည်။ “နောက်ဆုံးအကြိမ် ဧည့်သည်လက်ခံခဲ့တာ သုံးရက်ရှိပြီ၊ အီတလီလူမျိုး ၇ ယောက် လာခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မမှာ တဲ ၁၀၀ တောင် အသင့်ရှိနေပါတယ်”